اعتراضات مردمی در ایران وارد پنجمین روز خود شده است. اعتراضات که ابتدا با انگیزههای اقتصادی (تورم، سقوط ارزش ریال، فقر وگرانی) از سوی بازاریان آغاز شد، بهسرعت به جنبشی سیاسی گسترده با مطالبات بنیادین تبدیل شده است. دانشجویان، شهروندان و معلمان با پیوستن به اعتراضات، شعارهایی همسو با جنبش “زن، زندگی، آزادی” سر میدهند و خواستار سرنگونی نظام هستند.
موج اعتراضات بهسرعت به خیابانها، دانشگاهها و برخی تجمعات صنفی گسترش یافت و در بسیاری نقاط به شعارها و مطالبات آشکارا سیاسی انجامید. همزمان، حکومت با ترکیبی از ابزارهای امنیتی (بازداشت، شلیک و حضور سنگین)، جنگ روانی ، تعطیلیهای گسترده اداری و وعدههای اقتصادی میکوشد میدان را کنترل کند؛ اما نشانههای تداوم و چندکانونیشدن اعتراضات، از جمله در بیش از ۱۵ شهر، برجسته است.
با فرارسیدن تاریکی، تجمعهای گسترده همزمان در چند شهر برگزار شد. در این تجمعات، شعارهای ضداستبدادی، بهویژه«مرگ بر دیکتاتور»، نقش محوری داشتند در اراک مردم شبانگاه با شعار مرگ بر دیکتاتور تظاهرات کردند. در همدان شاهد نبرد تن به تن معترضان با نیروهای امنیتی بودیم. در ممسنی(فارس) و فولاد شهر أصفهان مردم با شعار مرگ بر دیکتاتور به خیابان آمدند. تظاهرات به شهرهای اصفهان، فسا، کوهدشت، گناوه، دورود، باغملک، کرمانشاه، نهاوند، جونقان، رامهرمز، فارسان و الیگودرز گسترش یافت.
اعتصاب و اعتراضات مردمی علیه فروپاشی اقتصادی، سرگوب، استبداد و خفقان روز سهشنبه ابعاد گسترده تری پیدا کرد و به دانشگاهها و شهرهای مختلف کشور کشیده شد. بر اساس گزارشها، تلاشهایی برای منحرفکردن شعارهای مردم و بازاریان با صداگذاری صورت گرفت، اما ناموفق بود و شعارهای اصلی مردم و بازاریان همچنان همسو با جنبش «زن زندگی آزادی» و علیه دیکتاتوری ادامه یافت.
در حالی که حکومت به بهانه «برودت هوا» کل کشور را تعطیل کرده است، با شروع تاریکی اعتراضات در مناطق مختلف تهران و چندین شهر ادامه یافت. گزارشها از تجمع و اعتراض شبانگاهی مردم اراک حکایت دارد. معترضان شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» سر میدهند. در همدان اعتراضات شبانه مردم با شعار «مرگ بر دیکتاتور» به درگیری تن به تن با نیروهای امنیتی منجر شد. مردم ممسنی در استان فارس با فرا رسیدن شب تجمع اعتراضی برپا کردند. تجمع و راهپیمایی شبانه مردم در فولاد شهر اصفهان با شعار مرگ بر دیکتاتور انجام شد.
اعتراضات دانشجویی و تجمع همزمان در چند دانشگاه تهران و شهرستانها اعتراضات دانشجویی در ادامه موج اعتراضات سراسری، روز سهشنبه ۹ دیماه ۱۴۰۴ در دانشگاههای علم و فرهنگ، علم و صنعت، شهید بهشتی و دانشگاه تهران ،خواجه نصیر ،پلی تکنیک و… برگزار شد. تجمع این دانشگاهها با فراخوان قبلی بود و همزمان از تشدید کنترل و برخورد امنیتی با دانشجویان معترض خبر رسید. این اعتراضات به شهرستانها نیز کشیده شد و دانشجویان دانشگاه یزد و دانشگاه صنعتی اصفهان نیز دست به تجمعهای اعتراضی زدند. از جمله شعارهای مطرحشده در این تجمعها میتوان به این شعارها اشاره کرد: دانشجو میمیرد ذلت نمیپذیرد بسیجی سپاهی داعش ما شمایی .
طنین شعار نه روسری نه توسری، آزادی و برابری در دانشگاه خواجه نصیر در دانشگاه خواجه نصیر دختران دانشجو بار دیگر حجاب از سر بر گرفتند و با چرخاندن مقنعه شعار جنبش ژینا یعنی «هیز تویی، هرزه تویی، زن آزاده منم» را تکرار کردند. شعارهای؛ فقر، فساد، گرونی، میریم تا سرنگونی و مرگ بر دیکتاتور از جمله دیگر شعارهای دانشجویان دانشگاه خواجه نصیر بود.
شعار شبانه در خوابگاه علامه طباطبایی، بر اساس گزارشهای رسیده به دانشجویان متحد، شب سهشنبه نهم دی ماه، دانشجویان خوابگاه سلامت دانشگاه علامه طباطبایی، شعارهای «مرگ بر دیکتاتور»، «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت»، «سهم ما از جوونی، فقر فساد گرونی»، «زن، زندگی، آزادی» و «دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد» سر دادند.
روز سهشنبه نهم دی ماه، دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان دست به تجمع اعتراضی زدند. در بخشی از بیانیه که دانشجویان قرائت کردند آمده است: ۴۰ سال توی نمازجمعه هاشون برای همه مرگ فرستادن، حالا نوبت ماست که بگیم «مرگ بر دیکتاتور»
آزادی ۶ دانشجو و تداوم بازداشت دست کم یکی از دانشجویان دانشگاه تهران به گزارش شورای صنفی دانشگاه تهران، طبق آخرین اخبار عارف هادینژاد، مبین امینیان، مانی ایدی، مژان مهدیزاده، سیده نگار مهدینیا و شایان دهکردیآدمی، از دانشجویان دانشگاه تهران که در جریان اعتراضات روز سهشنبه بازداشت شده بودند، آزاد شدند. البته همچنان از وضعیت شاهین شکوهی، دیگر دانشجوی بازداشتی خبری در دست نیست.
گزارشها همچنین از برخوردهای خشن نیروهای امنیتی رژیم حکایت دارد:
در فسا شلیک مستقیم مأموران به معترضان گزارش شده؛ همچنین خبر کشتهشدن یک جوان ۱۸ ساله مطرح شده است. درکوهدشت: شلیک مستقیم به شهروندان گزارش شده است. در بهبهان: چهار نفر بازداشت شده اند.
آنچه در صحنه اعتراضات روزهای اخیر برجسته است، تغییر کیفیت اعتراض از «اعتراض به قیمت و تورم» به «اعتراض به ساختار قدرت» است؛ انتقالی که معمولاً وقتی رخ میدهد که بحران اقتصادی به بنبست سیاسی میرسد و بخشهای بیشتری از جامعه به این جمعبندی میرسند که مسئله، صرفاً یک سیاست اقتصادی غلط نیست بلکه یک نظم اجتماعی–سیاسی است.